{"id":220625,"date":"2025-11-05T10:00:00","date_gmt":"2025-11-05T08:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/womeninadria.com\/zubi-uzgojeni-u-laboratoriju-postaju-stvarnost\/"},"modified":"2026-06-24T17:31:29","modified_gmt":"2026-06-24T15:31:29","slug":"zubi-uzgojeni-u-laboratoriju-postaju-stvarnost","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/womeninadria.com\/bs\/zubi-uzgojeni-u-laboratoriju-postaju-stvarnost\/","title":{"rendered":"Zubi uzgojeni u laboratoriju postaju stvarnost"},"content":{"rendered":"\n

Iako se ovo \u010dini kao daleka budu\u0107nost, Ana Angelova Volponi<\/strong>, direktorica postdiplomskog programa regenerativne stomatologije na King's Collegeu u Londonu, eksperimenti\u0161e sa zubima uzgojenim u laboratoriji ve\u0107 skoro dvije decenije.<\/p>\n\n\n\n

Davne 2013. godine, bila je dio tima koji je uspje\u0161no uzgojio zub iz ljudskih i mi\u0161jih \u0107elija. Ove godine je vodila studiju koja je nadogradila to dostignu\u0107e i donijela klju\u010dni proboj u razvoju materijala koji slu\u017ei kao “okru\u017eenje” za rast zuba u laboratoriji, vjernije opona\u0161aju\u0107i uslove u ustima. Ovo je va\u017ean korak ka potpunoj zamjeni mi\u0161jih \u0107elija ljudskim \u0107elijama.<\/p>\n\n\n\n

Ideja o zubima uzgojenim u laboratoriji datira jo\u0161 iz 1980-ih, ali zub koji su Volponi i njene kolege stvorili prije vi\u0161e od deset godina bio je prvi koji je koristio odrasle ljudske \u0107elije desni u kombinaciji sa ‘progenitorskim’ \u0107elijama zuba iz mi\u0161jeg embriona, prenosi\u00a0CNN.<\/a><\/p>\n\n\n\n

“Skelet” klju\u010dan za uspjeh<\/h2>\n\n\n\n

“To je gotovo kao trono\u017eac”,\u00a0rekla je o elementima potrebnim za rast zuba.\u00a0“Dvije vrste \u0107elija rade zajedno kako bi formirale zub \u2013 u nekoj vrsti dijaloga \u2013 a zatim nam je potrebno okru\u017eenje u kojem se to doga\u0111a”.<\/p>\n\n\n\n

Ovo okru\u017eenje, koje nau\u010dnici nazivaju “skelet”, klju\u010dno je za uspjeh. U najnovijoj studiji, tim je koristio hidrogel – polimer sa visokim sadr\u017eajem vode – umjesto kolagena koji je kori\u0161ten 2013. godine.<\/p>\n\n\n\n

“Prvo, prikupljamo \u0107elije iz mi\u0161jih embriona, mije\u0161amo ih i centrifugiramo kako bismo dobili malu kuglicu \u0107elija. Zatim ubrizgavamo ovu kuglicu u hidrogel i uzgajamo je oko osam dana”,\u00a0objasnio je Xuechen Zhang<\/strong>, doktorand na King's Collegeu i koautor studije. <\/p>\n\n\n\n

Nakon osam dana, unutar hidrogela se formiraju strukture sli\u010dne zubima. U prethodnim studijama, takvi ‘zubni pupoljci’ su preneseni u mi\u0161eve, gdje su se razvili u zube s korijenjem i caklinom.<\/p>\n\n\n\n

Iako mnogi izazovi ostaju, Volponi predvi\u0111a dva mogu\u0107a scenarija za budu\u0107u upotrebu:\u00a0“Ili \u0107emo zub uzgojiti do odre\u0111ene faze razvoja, a zatim ga umetnuti u alveolu, gdje se potpuno razvije i pove\u017ee s kosti i ligamentima; ili \u0107emo zub u potpunosti uzgojiti u laboratoriji, a zatim ga hirur\u0161ki umetnuti. Prerano je re\u0107i koji \u0107e pristup biti izvodljiviji”.<\/p>\n\n\n\n

Prednosti pravih zuba<\/h3>\n\n\n\n

Pravi, biolo\u0161ki zamjenski zub uzgojen iz vlastitih \u0107elija pacijenta imao bi mnoge prednosti u odnosu na dana\u0161nje implantate. Tijelo bi ga prihvatilo bez upale ili odbacivanja, a osje\u0107ao bi se isto kao pravi zub – za razliku od implantata, kojima nedostaje osje\u0107aj ili elasti\u010dnost jer su srasli s kosti.<\/p>\n\n\n\n

Vitor CM Neves<\/strong> sa Univerziteta u Sheffieldu, koji nije bio uklju\u010den u istra\u017eivanje, rekao je da je Volponi pionir u toj oblasti i da se njeno novo istra\u017eivanje bavi klju\u010dnim faktorom za budu\u0107u upotrebu ove tehnologije.\u00a0“\u0160to vi\u0161e istra\u017eiva\u010da doprinese napretku ove oblasti, to \u0107e \u010dovje\u010danstvo prije mo\u0107i ubrati njene plodove”,\u00a0dodao je.<\/p>\n\n\n\n

Japanci se klade na “tre\u0107e” zube<\/h3>\n\n\n\n

Drugi timovi \u0161irom svijeta tako\u0111er primjenjuju druga\u010dije pristupe. Na Univerzitetu u Osaki, Katsu Takahashi i njegove kolege razvijaju terapiju zasnovanu na antitijelima koja stimulira rast zuba kod ljudi s kongenitalnim nedostaju\u0107im zubima. Njihov lijek je ve\u0107 u fazi klini\u010dkih ispitivanja na ljudima i mogao bi biti dostupan do kraja decenije.<\/p>\n\n\n\n

Krajem pro\u0161le godine, tim Pamele Yelick<\/strong> sa Univerziteta Tufts uzgojio je zube sli\u010dne ljudskim kod svinja koriste\u0107i kombinaciju ljudskih i svinjskih \u0107elija. Krajnji cilj je stimulirati rast novih zuba u ljudskoj vilici bez upotrebe \u017eivotinjskih \u0107elija.<\/p>\n\n\n\n

Na Univerzitetu u Washingtonu, tim Hannele Ruohola-Baker<\/strong> uspje\u0161no je uzgojio mati\u010dne \u0107elije zubne pulpe iz ljudskih mati\u010dnih \u0107elija .<\/p>\n\n\n\n

“Na\u0161 cilj je otkriti molekularni nacrt za formiranje ljudskog zuba i rekreirati taj proces u laboratoriji”,\u00a0rekla je. Ruohola-Baker je optimisti\u010dna u pogledu vremenskog okvira:\u00a0“Iako je klini\u010dka primjena jo\u0161 uvijek daleko, tempo razvoja u ovoj oblasti se ubrzava, predvi\u0111aju\u0107i budu\u0107nost u kojoj \u0107e biolo\u0161ka popravka ili zamjena zuba biti realna mogu\u0107nost u narednoj deceniji”.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Izvor: CNN<\/em><\/p>\n\n\n\n

Foto: freepik<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Iako se ovo \u010dini kao daleka budu\u0107nost, Ana Angelova Volponi, direktorica postdiplomskog programa regenerativne stomatologije na King's Collegeu u Londonu, eksperimenti\u0161e sa zubima uzgojenim u laboratoriji ve\u0107 skoro dvije decenije. Davne 2013. godine, bila je dio tima koji je uspje\u0161no uzgojio zub iz ljudskih i mi\u0161jih \u0107elija. Ove godine je vodila studiju koja je nadogradila […]<\/p>\n","protected":false},"author":5911,"featured_media":220626,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[6043,6037],"tags":[],"class_list":["post-220625","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-zdravlje-i-fitness","category-zivot"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/womeninadria.com\/bs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/220625","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/womeninadria.com\/bs\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/womeninadria.com\/bs\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/womeninadria.com\/bs\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5911"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/womeninadria.com\/bs\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=220625"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/womeninadria.com\/bs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/220625\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":221289,"href":"https:\/\/womeninadria.com\/bs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/220625\/revisions\/221289"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/womeninadria.com\/bs\/wp-json\/wp\/v2\/media\/220626"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/womeninadria.com\/bs\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=220625"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/womeninadria.com\/bs\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=220625"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/womeninadria.com\/bs\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=220625"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}